از بلدیه تا شهرداری

سابقه شهرنشینی در ایران از زمان هخامنشیان یکی از طولانی ترین سوابق شهرنشینی در جهان است در واقع ایجاد بخش تشکیلات اداری را به داریوش هخامنشی نسبت داده اند . این شیوه اداره شهر وحوزه شهری تا پایان دوره ساسانیان وبا تغییراتی چشمگیر در دوره بعد از اسلام ادامه یافته ودر اواخر دوره قاجاریه با تشکیل اداره ای موسوم به احتسابیه که دارای دو شعبه احتساب وتنظیف بود ساماندهی امور شهری وارد دوره جدیدی شد . در سال ۱۲۸۵ ه.ش با تشکیل نظام مشروطه در ایران , تحت تاثیر نفوذ فرهنگی وآشنایی تحصیل کردگان وروشنفکران با قوانین اروپایی، قانون اساسی تدوین گردید .

پس از تدوین قانون اساسی ، جهت ساماندهی به مدیریت امور شهری ، قوانین انجمن های ایالتی وولایتی, بلدیه وقانون تشکیل ایالات وولایات نیز تهیه شد. باتصویب قانون بلدیه در ۵ فصل و۱۰۸ ماده , اولین مجوز تشکیل اداره بلدیه صادر شد . به عبارت دیگر اولین اقدام برای تشکیل یک نهاد رسمی برای مدیریت شهری در قالب نظام جدید اداری ایران بود که در پایتخت وشهرهای بزرگ به اجرا گذاشته شد .

فصل اول قواعد کلی از جمله هدف از تأسیس بلدیه که به منظور حفظ منافع و ایفای حوائج اهالی شهر نشین بود و همچنین به وظایف بلدیه به تفصیل اشاره شده از جمله می توان اداره کردن اموال منقول و غیر منقول ، مراقبت در عدم قحطی شهر با وسایل ممکن ، ساختن و پاک نگاه داشتن کوچه ها و خیابان ها از پیاده رو و کالسکه رو و باغ های عمومی و مجاری آب از زیر این پل ها ، معابر و غیره ، روشن نمودن شهر ، آب های شهری و پاکیزگی حمام و همچنین دایر کردن کتابخانه ، قرائت خانه ، موزه ، حفظ و مرمت مساجد و مدارس و ابنیه عتیقه ، مساعدت با دولت در ساختن بازارها و نمایشگاه های تجارتی و کلیه مراقبت و رواج حرف و تجارت در شهر.

در این فصل اشاره شده دایره اقدامات بلدیه مختص به حدود شهر و اراضی متعلق به شهر می باشد. بلدیه واژه بلديه از دو كلمه بلدي + ه تشكيل شده است . بلدي در فرهنگ معين به معناي موسسه اي است كه در هر شهر به كار نظافت وخوبي نان وآب وچراغ وخواروبار صحت نظر دارد شهرداري نيز طبق لغت نامه دهخدا از نامها يا لقبهاي ايراني است .

همچنانكه شهردار به معناي شهردارنده ، نگهدارنده شهر، نگهبان بلد وحافظ نظم كشور است . اين كلمه را از صفات سلطان ورجال مي شمرده اند همچون شهر گير وجز آن گردن هر مركبي چون گردن قمري به طوق از كمند شهريار، شهرگير ، شهردار ( فرخي ) شهرداري از نظر لغوي از دو كلمه ((شهر )) و((داري)) تشكيل شده بود ودر اصطلاح به واحدي گفته مي شود كه به منظور اداره محلي وارائه خدمات عمومي مورد نياز شهروندان در يك مركز جمعيتي يا خصايص شهري تشكيل مي شود تاریخ تشکیل شهرداری شبستر در سال 1307 می باشد .

 یوسف یعقوبی  " بنیان گذار شهرداری شبستر بود .

درسال ۱۳۲۸ لایحه قانونی شهرداری(قانون استقلال شهرداری) تهیه ودر آبانماه ۱۳۳۱ به تصویب رسید . این قانون با اصلاحات والحاقاتی همچنان نیز وجهه قانونی واعتبار خود را حفظ نموده است . از آن زمان تاکنون وظایف شهرداری متناسب با نیازها و پتانسیل های شهر افزایش یافته است و وطیف وسیعی از مبانی و مسائل شهری را موجب گشته است . طی چند سال اخیر شورای اسلامی شهر همراه وهمگام با شهرداری، همچون دوبازوی قدرتمند مدیریت شهری با مشارکت شهروندان به توسعه وگسترش فعالیت های خود در زمینه های مختلف اجتماعی, اقتصادی ,فرهنگی, عمرانی وخدماتی پرداخته است .